افعال مدال در زبان آلمانی
– تا حالا خواستهاید به آلمانی بگویید «میخواهم قهوه بنوشم»، «میتوانم شنا کنم» یا «باید درس بخوانم»؟ در همه این جملهها، یک فعل کمکی کوچک اما قدرتمند به کمک فعل اصلی میآید تا معنی را کامل کند. این فعلهای کمکی خاص را در آلمانی افعال مدال در زبان آلمانی (Modalverben) مینامیم. افعال مدال توانایی، اجبار، اجازه، تمایل یا علاقه را نشان میدهند و ساختار جمله را به شکل جالبی تغییر میدهند. در این مقاله با شش فعل مدال اصلی، صرف آنها در زمان حال و گذشته، و جایگاهشان در جمله آشنا میشوید.
۱- افعال مدال چه هستند و چه کاری انجام میدهند؟
افعال مدال شش کلمه اصلی دارند که هرکدام دنیایی از معنا را منتقل میکنند. این افعال به تنهایی معنی کاملی ندارند و حتماً به یک فعل اصلی دیگر نیاز دارند. فعل اصلی به صورت مصدر در انتهای جمله میآید و بار معنایی جمله را به دوش میکشد. شش فعل مدال اصلی عبارتند از:
- können (توانستن، میتوانم)
- müssen (باید، مجبور بودن)
- dürfen (اجازه داشتن)
- wollen (خواستن)
- sollen (بایستن، وظیفه داشتن)
- mögen (دوست داشتن، مایل بودن)
برای اینکه بدانید این افعال چطور در جمله مینشینند، ابتدا باید با جایگاه فعل در جمله در زبان آلمانی آشنا باشید. پیشنهاد میکنم اگر مقاله مربوطه را نخواندهاید، سری به آن بزنید تا پایه کار دستتان بیاید.
۲- ساختار جمله با افعال مدال
جملات دارای فعل مدال یک ویژگی منحصربهفرد دارند: فعل مدال در جایگاه دوم صرف میشود و فعل اصلی به صورت مصدر به انتهای جمله میرود. این ساختار را با فارسی مقایسه کنید. در فارسی هم فعل مدال در جایگاه دوم است (من میخواهم کتاب بخوانم)، با این تفاوت که فعل اصلی در فارسی هم صرف میشود، اما در آلمانی مصدری باقی میماند. در انگلیسی اما فعل مدال در جایگاه دوم است و فعل اصلی بلافاصله بعد از آن و به صورت مصدر میآید (I want to read a book).
- Ich will ein Buch lesen. (من میخواهم کتاب بخوانم.)
- Du kannst Deutsch sprechen. (تو میتوانی آلمانی صحبت کنی.)
- Er muss fleißig lernen. (او باید سخت مطالعه کند.)
۳- صرف افعال مدال در زمان حال (Präsens)
صرف افعال مدال در زمان حال یک ویژگی جالب دارد: اول شخص مفرد (ich) و سوم شخص مفرد (er/sie/es) همیشه یکسان هستند. همچنین در مفرد، این افعال معمولاً تغییر آوایی میدهند (مثلاً können به ich kann). جدول زیر صرف کامل هر شش فعل را نشان میدهد:
| فاعل | können | müssen | dürfen | wollen | sollen | mögen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ich | kann | muss | darf | will | soll | mag |
| du | kannst | musst | darfst | willst | sollst | magst |
| er/sie/es | kann | muss | darf | will | soll | mag |
| wir | können | müssen | dürfen | wollen | sollen | mögen |
| ihr | könnt | müsst | dürft | wollt | sollt | mögt |
| sie/Sie | können | müssen | dürfen | wollen | sollen | mögen |
حالا این افعال را در جملههای واقعی ببینیم. به جایگاه هر فعل مدال (دوم) و فعل اصلی (آخر، مصدر) دقت کنید:
- Amerikaner unter 21 Jahren dürfen keine alkoholischen Getränke kaufen.
- (آمریکاییهای زیر ۲۱ سال اجازه ندارند نوشیدنی الکلی بخرند.)
- Ich kann Deutsch sprechen. (من میتوانم آلمانی صحبت کنم.)
- Der Student muss fleißig lernen. (دانشآموز باید سخت مطالعه کند.)
- Meine Töchter mögen nicht laute Musik hören.
- (دختران من دوست ندارند با صدای بلند موسیقی گوش کنند.)
- Du sollst gehen. (تو باید بروی.)
- Mein Sohn will ins Kino gehen. (پسر من میخواهد به سینما برود.)
۴- سوالی کردن جملات دارای فعل مدال
برای سوالی کردن این جملات هم فعل مدال نقش اصلی را ایفا میکند. در سوالات بله/خیر، فعل مدال به ابتدای جمله میرود و در سوالات با کلمه پرسشی، کلمه پرسشی اول میآید و فعل مدال در جایگاه دوم. این دقیقاً همان قواعدی است که در مقاله انواع جملات سوالی در زبان آلمانی یاد گرفتهاید.
- Kannst du mir helfen? (میتوانی به من کمک کنی؟)
- Ich kann dir helfen. (من میتوانم به تو کمک کنم.)
- Wer kann mir helfen? (چه کسی میتواند به من کمک کند؟)
۵- صرف افعال مدال در زمان گذشته (Präteritum)
در زمان گذشته، افعال مدال کمی تغییر چهره میدهند. فرمول کلی این است: ریشه فعل بدون اوملات + t- + شناسه. اگر فعل مدال در زمان حال اوملات داشته باشد (مثل müssen با ü)، در گذشته آن اوملات را از دست میدهد. همچنین مثل زمان حال، اول شخص مفرد و سوم شخص مفرد همیشه یکسان هستند. جدول زیر صرف گذشته همه افعال مدال را نشان میدهد:
| فاعل | können | müssen | dürfen | wollen | sollen | mögen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ich | konnte | musste | durfte | wollte | sollte | mochte |
| du | konntest | musstest | durftest | wolltest | solltest | mochtest |
| er/sie/es | konnte | musste | durfte | wollte | sollte | mochte |
| wir | konnten | mussten | durften | wollten | sollten | mochten |
| ihr | konntet | musstet | durftet | wolltet | solltet | mochtet |
| sie/Sie | konnten | mussten | durften | wollten | sollten | mochten |
- Ich konnte gestern nicht kommen. (دیروز نمیتوانستم بیایم.)
- Er musste früher nach Hause gehen. (او مجبور بود زودتر به خانه برود.)
- Wir wollten ins Kino gehen. (ما میخواستیم به سینما برویم.)
برای درک بهتر صرف در زمانهای مختلف، پیشنهاد میکنم مقاله زمان حال در زبان آلمانی را هم مطالعه کنید. با تسلط بر افعال مدال، میتوانید نیازها، تواناییها و خواستههایتان را به راحتی بیان کنید.
برای آشنایی بیشتر با گرامر زبان آلمانی و تمرین تعاملی، میتوانید بر روی این لینک کلیک کنید. این وبسایت با ارائه مقالات رایگان و تمرینهای تعاملی، به شما کمک میکند تا گرامر آلمانی را به سادگی و با لذت بیاموزید.
