شکل کامل فعل در زبان آلمانی

– وقتی می‌خواهید به آلمانی بگویید «من کتاب را خوانده‌ام» یا «او به خانه رفته است»، باید از شکل سوم فعل یا همان Partizip II استفاده کنید. این فرم که در فارسی به آن اسم مفعول یا شکل کامل فعل می‌گوییم، برای ساختن زمان‌های حال کامل، گذشته کامل و همچنین جملات مجهول ضروری است. اما هر فعل آلمانی چطور به این شکل درمی‌آید؟ جواب در دسته‌بندی افعال نهفته است. در این مقاله، با چهار گروه اصلی افعال و روش ساخت شکل کامل فعل در زبان آلمانی برای هر کدام آشنا می‌شویم.

۱- چرا شکل کامل فعل مهم است؟

شکل کامل فعل (Partizip II) را می‌توانید به عنوان فرم شماره سه فعل بشناسید: فرم اول مصدر (machen)، فرم دوم گذشته ساده (machte) و فرم سوم همین Partizip II (gemacht). این فرم در ساخت زمان حال کامل (Perfekt)، گذشته کامل (Plusquamperfekt) و جملات مجهول (Passiv) کاربرد دارد. اگر ابتدا نیاز به مرور زمان حال در زبان آلمانی دارید، مقاله مربوطه به شما کمک خواهد کرد.

۲- افعال تک قسمتی (ساده)

افعال تک قسمتی آن دسته از افعال ساده هستند که پیشوندی ندارند؛ مثل machen، lernen، gehen. برای ساختن Partizip II این افعال، فرمول ساده‌ای داریم: ge- + بن فعل + t یا en. انتخاب میان t و en به منظم (ضعیف) یا نامنظم (قوی) بودن فعل بستگی دارد. اگر فعل منظم باشد، t می‌گیرد و اگر نامنظم باشد، en می‌گیرد. یادتان باشد که درباره تفاوت افعال منظم و نامنظم در مقاله صرف فعل در زمان حال در آلمانی مفصل صحبت کرده‌ایم.

افعال منظم (ضعیف): ge- + بن فعل + t

machen → ge + mach + t = gemacht

lernen → ge + lern + t = gelernt

kochen → ge + koch + t = gekocht

افعال نامنظم (قوی): ge- + بن فعل (با تغییر آوا) + en

gehen → ge + gang + en = gegangen

lesen → ge + les + en = gelesen

fahren → ge + fahr + en = gefahren

نکته مهم: در افعال نامنظم، ریشه فعل معمولاً تغییر آوایی می‌دهد (gehen به gegangen، نه gegehen!). این تغییرات را باید همراه با هر فعل حفظ کنید.

۳- افعال دوبخشی تفکیک‌پذیر

این‌ها همان افعالی هستند که در مقاله افعال دوبخشی در زبان آلمانی با آن‌ها آشنا شدید. برای ساختن Partizip II، ge- را بین دو بخش فعل قرار می‌دهیم: پیشوند + ge + ریشه فعل. سپس مثل افعال تک قسمتی، برای منظم‌ها t و برای نامنظم‌ها en می‌آید. کل فعل به صورت یک کلمه نوشته می‌شود، اما ge- وسط آن نشسته است.

منظم: aufmachen → auf + ge + mach + t = aufgemacht

einkaufen → ein + ge + kauf + t = eingekauft

نامنظم: aufstehen → auf + ge + stand + en = aufgestanden

anrufen → an + ge + ruf + en = angerufen

fernsehen → fern + ge + seh + en = ferngesehen

۴- افعال دوبخشی تفکیک‌ناپذیر

افعالی که پیشوند تفکیک‌ناپذیر دارند (be-، ent-، emp-، er-، ge-، miss-، ver-، zer-)، در ساخت Partizip II اصلاً ge- نمی‌گیرند. فقط کافیست بن فعل را برداشته و بر اساس منظم یا نامنظم بودن، t یا en اضافه کنید. پیشوند هم سر جای خودش می‌ماند.

منظم: verkaufen → verkauf + t = verkauft

besuchen → besuch + t = besucht

نامنظم: verstehen → verstand + en = verstanden

bekommen → bekomm + en = bekommen (بدون تغییر ریشه)

verlieren → verlor + en = verloren

چرا این افعال ge- نمی‌گیرند؟ چون پیشوند آن‌ها تکیه نمی‌گیرد و ge- فقط وقتی اضافه می‌شود که تکیه روی ریشه باشد. این نکته ساده، کلی از اشتباهات را حذف می‌کند.

۵- افعال با پایان ieren-

افعالی که به ieren- ختم می‌شوند (معمولاً با ریشه خارجی یا لاتین)، مثل studieren، telefonieren، diskutieren، یک گروه خاص هستند. این افعال هم ge- نمی‌گیرند و برای ساخت Partizip II، فقط en- مصدری را به t- تبدیل می‌کنیم. همه این افعال منظم عمل می‌کنند و تغییر ریشه ندارند.

studieren → studier + t = studiert

telefonieren → telefonier + t = telefoniert

diskutieren → diskutier + t = diskutiert

reservieren → reservier + t = reserviert

۶- جدول خلاصه ساخت Partizip II

جدول زیر راهنمای کامل شما برای ساختن شکل کامل هر نوع فعل آلمانی است:

با تسلط بر این چهار الگو، می‌توانید شکل کامل تقریباً هر فعل آلمانی را بسازید. فقط به یاد داشته باشید که افعال نامنظم تغییر ریشه می‌دهند و باید آن‌ها را جداگانه یاد بگیرید. بهترین روش، حفظ کردن سه شکل اصلی هر فعل است: مصدر، گذشته ساده و Partizip II.

برای مطالعه بیشتر در مورد گرامر و تمرین تعاملی، بر روی لینک‌های زیر کلیک کنید. 

کتاب گرامر زبان آلمانی — تمرین تعاملی